Zakaz konkurencji w umowie zlecenia

Od pewnego czasu wątpliwości budzi zgodność z prawem zastrzeżenia zakazu konkurencji w umowach zlecenia, po ich ustaniu.

PODSTAWA PRAWNA

1. USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: „k.c.”);
2. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej: „k.p.”).

OCENA PRAWNA

Należy uznać zastrzeżenie zakazu konkurencji w umowie o świadczenie usług (w umowie zlecenie) na wypadek po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy, z zastrzeżeniem maksymalnego terminu jego obowiązywania, a także z zastrzeżeniem wynagrodzenia, za zgodne z prawem, w szczególności z art. 353[1] k.c., z wyjątkami wskazanymi poniżej.

UZASADNIENIE

Zastrzeżenie zakazu konkurencji w umowie o świadczenie usług (tzw. umowie zlecenia), na wypadek po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy, z zastrzeżeniem maksymalnego terminu jego obowiązywania, a także z zastrzeżeniem wynagrodzenia, uznać należy za zgodne z prawem, w szczególności z art. 353[1] k.c.

Zgodnie bowiem z przyjętym stanowiskiem judykatury, takie zastrzeżenie byłoby tylko wówczas niezgodne z prawem, a tym samym nieważne, gdyby nie przyznawało wynagrodzenia (odszkodowania) za okres niemożności podjęcia zatrudnienia czy zlecenia, wskutek istnienia zakazu konkurencji (uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2003 r., III CKN 579/01).

W moim przekonaniu, również w sytuacji zastrzeżenia wynagrodzenia w nieadekwatnie niskiej wysokości w stosunku do wynagrodzenia wynikającego z umowy, taki zakaz konkurencji może być uznany, zgodnie z art. 56§2 k.c., za nieważny, a zleceniobiorca nie mógłby dochodzić swoich praw z niego wynikających, gdyż na mocy art. 5 k.c., nie podlegałoby one ochronie.

W związku z powyższym, by uznać zakaz konkurencji po ustaniu stosunku zlecenia za zgodny z prawem, oprócz ustalenia maksymalnego terminu obowiązywania tego zakazu, należałoby określić wynagrodzenie za ten okres, najbezpieczniej w wysokości 25% średniego miesięcznego wynagrodzenia należnego zleceniodawcy.

Wartym podkreślenia jest fakt, że gdyby nawet uznać stosunek prawny wynikający z umowy zlecenia za naruszający art. 22§1[1] oraz §1[2] k.p., a co się z tym wiąże- będący de facto oraz de iure, stosunkiem pracy (umową o pracę) podlegającym rygorom przepisów pracowniczych, wówczas zakaz konkurencji należałoby uznać za pozostający w mocy ze względu na korespondującą z zastrzeżeniem umownym możliwość określania zakazu konkurencji po ustaniu stosunku zatrudnienia, na mocy art. 1012 k.p., ale tylko w sytuacji gdy wynagrodzenie wynosiłoby co najmniej 25% średniego miesięcznego wynagrodzenia.

Advertisements